Barkod etiketi baskısı nasıl yapılır

Kodun kaynağı

EAN-13, ürün numarasını çubuk ve boşluklarla kodlar. Ürüne ayrılan doğru numarayı barkod üretim aracına girin. Çubukları elle çizmek veya tek tek genişletmek yerine aracın ürettiği oranları koruyun.

Barkod üretim aracından uygun bir vektörel dosya alın ve tasarıma oranlarını koruyarak yerleştirin. Örneğin, düşük çözünürlüklü bir barkod görüntüsü büyütüldüğünde kenarlar yumuşayabilir. Baskı dosyasında bu görüntüyü kullanmak yerine kodu yeniden üretin.

Büyütme oranı ne kadar esner

EAN-13 için nominal ölçü 37,29 × 25,93 mm; bu ölçü %100 büyütme. Standardın tanıdığı aralık %80 ile %200. En küçüğü 29,8 × 20,7 mm civarı, en büyüğü nominalin iki katı.

Küçültmenin bir bedeli var. Modül genişliği daralınca baskı toleransı da daralıyor; kayma ya da mürekkep yayılması iki barı birbirine bindirmeye yeterli. Kutuda yer darsa %80'in altına inmeyin. Barkodu döndürüp uzun kenara yerleştirmeyi deneyin.

Sessiz bölge

Barkodun sağında ve solunda boş bırakılan şeridin adı sessiz bölge. Kodun nerede başlayıp bittiği tarayıcıya bu boşluktan belli. %100 ölçekte sol taraf yaklaşık 3,63 mm; büyütme oranıyla birlikte küçülüp büyüyor.

Sessiz bölgeye logo, çizgi veya metin girmemeli. Bu alan baskı ve kesimden sonra da barkodun gerektirdiği genişlikte boş kalmalı.

Renk ve kontrast

Barlar koyu, zemin açık olmalı. Ters düzende okuma şansı yok. Kırmızı bar kızıl ışıklı lazer okuyucuda görünmeyebilir, kırmızı zeminle karışır. En güvenli ikili siyah bar, beyaz zemin. Renkli ambalajlarda barkodu beyaz bir kutunun içine almak bu yüzden yaygın.

Metalik ya da parlak lak barkodun üstüne gelince ışığı yansıtıp okuyucuyu şaşırtıyor. O bölgeyi matlaştırın ya da laktan tamamen ayırın.

Baskı yöntemi ve çözünürlük

Barkodun modül genişliğini baskı sisteminin çözünürlüğüne ve kararlı basabildiği çizgiye göre seçin. Flekso, dijital ve termal yöntemlerde mürekkep veya toner yayılması çubuk ölçüsünü etkileyebilir. Termal yazıcıda modülün kaç baskı noktasından oluştuğunu kontrol edin; dpi değerini tek başına kalite garantisi saymayın.

Barkodu üretimde kullanılacak baskı yöntemi ve malzemeyle deneyin. Başka bir makinede alınan olumlu sonucu yeni üretim için yeterli kabul etmeyin.

Baskı sonrası kontrol

Tasarımın bütün ayrıntıları doğru görünse bile matbaadan çıkan işi bir el terminaliyle taramadan göndermeyin. Barkod doğrulama cihazı (verifier) her koda bir grade veriyor. Küçük işletmede o cihaz yoksa ilk elemeyi sıradan bir market okuyucusu yapıyor.

Kesimden sonra barkodun ve sessiz bölgenin zarar görmediğini de kontrol edin. Etiket bıçağı ile baskı arasındaki hizayı, özellikle kenara yakın kodlarda numune üzerinden doğrulayın.

Dosyayı matbaaya teslim ederken

Barkodu ayrı bir katmanda, ölçeği kilitli, vektörel gönderin. Numarayı ve barkod tipini (EAN-13, Code 128, QR gibi) yazıyla da belirtin; matbaacı işi açtığında hangi standarda göre kontrol edeceğini bilsin. Renk modunu CMYK'ya çevirirken siyahın zengin siyaha (rich black) kaymadığından emin olun. Dört renk üst üste gelen siyah barlarda kayma ve bulanıklık kaçınılmaz.

Mürekkep büyümesi ve telafisi

Baskıda çubukların genişlemesine bar growth denir. Bunu telafi etmek için ana barkod dosyasında çubuk genişliği azaltılabilir; işlemin adı bar width reduction, kısaca BWR. Telafi, üretim koşullarında basılan numunenin ölçümüne göre belirlenmeli. Bütün makine ve malzemelere uygulanabilecek sabit bir yüzde kullanmayın.

Kalıpçıyla baskıcı telafiyi ayrı ayrı uygularsa telafi ikiye katlanıyor. Bar olması gerekenden fazla daralmış, okuma toleransı bozuk. Barkod dosyasını kimin, hangi aşamada telafi ettiğini baştan netleştirin.

Deneme baskısı ve onay

Büyük tirajdan önce bir deneme baskısı (proof) alın; hem renk hem okunabilirlik için son kontrol noktası orası. Denemeyi gerçek kağıtta, gerçek baskı makinesinde, mümkünse gerçek mürekkeple alın. Ekran çıktısı ya da başka bir yazıcıdan alınan test, üretim makinesindeki sonucu vermez. Deneme baskısını el terminaliyle tarayın, okunma oranını not edin, sonra tirajın tamamına geçin.

Ofis yazıcısından alınan örnek, üretimdeki mürekkep yayılmasını ve malzeme davranışını temsil etmeyebilir. Onayda kullanılacak numuneyi üretim koşullarında basın.

Karekod (QR) ile aynı kurallar geçerli mi

QR kodda en küçük kare birime modül denir. Modül ölçüsü yazıcının çözünürlüğüne, baskı kalitesine ve okuyucunun özelliklerine göre seçilmeli. Bütün etiketler için 0,4 mm altını geçersiz sayan bir kural yoktur. Standart QR kodun dört tarafında en az dört modül genişliğinde boş alan bırakın.

Karekod renk kontrastında EAN-13'ten esnek; kamera tabanlı okuyucularda renk aralığı daha geniş. Düşük kontrastlı bir tasarım, mesela açık gri üstüne beyaz, kodu hızlı okutmaz. Telefon kamerasıyla okutan müşteri birkaç deneme yapmak zorunda.

Barkod numarası değişince ne yapılmalı

Üründe veya ambalajda değişiklik olduğunda yeni numara gerekip gerekmediğini GS1 GTIN yönetim kurallarından kontrol edin. Net içerik, işlev veya ölçü değişiklikleri farklı kurallara tabidir. Yeni numara gerekiyorsa dosyayı ve ilgili kalıp kayıtlarını güncelleyin; eski ve yeni ürünün stokta doğru numarayla eşleştiğini doğrulayın.

Ambalaj gramajı veya ürün içeriği değiştiğinde GS1 numaralandırma kurallarını kontrol edin. Yeni numara gerekiyorsa ürün kaydıyla baskı dosyasını birlikte güncelleyin.

Çok dilli ve çok pazarlı ambalajlarda barkod

Aynı ürün birden fazla ülkeye satılıyorsa barkod numarası genelde tek kalır; GS1 numarası ülkeye göre değişmez. Ambalajın farklı dil versiyonlarında barkodun konumu değişik. Her versiyon için büyütme oranını ve sessiz bölgeyi ayrı ayrı kontrol edin. Bir versiyonda doğru oturan barkod, başka bir dilde metin taşması yüzünden sessiz bölgeye girdi.

Baskıya göndermeden son bakış

Dosyayı göndermeden önce barkod verisini, ölçüyü ve sessiz bölgeyi kontrol edin. Baskı sonrası doğrulama ve örnekleme planını da matbaayla belirleyin.