Nokta kazancı ve tram: baskıda ton değişimi

Tram nedir

Tram, ara tonları küçük baskı noktalarıyla oluşturur. Düzenli aralıklı AM tramda büyük noktalar daha koyu, küçük noktalar daha açık bir ton verir. Gazete fotoğrafını büyüteçle incelerseniz bu nokta düzenini görebilirsiniz.

Tram sıklığının ölçüsü lpi, inç başına düşen çizgi sayısı. Gazete baskısı 85 ile 100 lpi civarında kaba tram ister, çünkü emici kağıt ince tramı tutmaz. Kuşeye basılan katalog ve ambalaj 150 lpi ve üstünde; noktalar öyle küçük ki gözle tek tek seçilemeyecek.

Nokta kazancı nedir

Baskıda ölçülen ton değeri, dosyadaki nominal değerden yüksek çıkabilir. Nokta kazancı veya ton değeri artışı olarak anılan bu farkta, mürekkep noktasının fiziksel büyümesiyle kâğıdın içinde yayılan ışığın optik etkisi birlikte rol oynar.

Nokta kazancını belirli tram alanlarında ölçerek değerlendirin. Örneğin dosyada yüzde 50 olan bir alan baskıda yüzde 64 ölçülmüşse ton değeri artışı 14 yüzde puanıdır. Bu sayı bir hesap örneğidir; kabul edilecek hedef, seçilen baskı koşuluna bağlıdır.

Nokta kazancını ne belirler

Kâğıdın yüzeyi ve optik özellikleri, mürekkep miktarı, baskı basıncı ve tram düzeni ton değeri artışına katkı sağlar. Kalıptaki nokta ile baskıdaki noktanın fiziksel ölçümü, kâğıt üzerinde yapılan yoğunluk ölçümüyle aynı sonucu vermeyebilir. Ölçüm yöntemini ve hedef baskı koşulunu kayıt altına alın.

Baskı öncesi birimi, kontrol alanlarından alınan ölçümlerle baskının ton tepkisini değerlendirebilir ve uygun telafi eğrisini hazırlayabilir. Bu eğriyi, baskı koşuluna uygun renk profiliyle birlikte yönetin. Tasarım dosyasındaki bütün orta tonları gelişigüzel açmak tekrarlanabilir bir düzeltme sağlamaz.

AM tram ve FM tram

Klasik tramda noktalar sabit aralıklarla, düzenli bir ızgarada dizilir; boyutları değişir. Adı AM tram. FM tramda nokta boyutu sabit kalır, noktaların sıklığı oynar. FM tram daha ince detay verir, ama bazı makine ve kağıtlarda kararlı basmak zor.

Her iki tram yönteminde de tonlar noktalarla oluşturulur. Uygun yöntemi matbaa, görüntü içeriği, makine ve kâğıtla birlikte belirlemeli.

Moiré neden çıkar

Düzenli tram desenlerinin açı ve sıklık ilişkisi, istenmeyen dalgalı bir desen oluşturabilir. Bu etkiye moiré denir. Renk ayrımlarının tram ayarları baskı öncesinde birlikte değerlendirilir; düz bir yanal register kaymasını, tram açısının değişmesiyle aynı neden olarak ele almayın.

Dokuma veya çizgi gibi tekrar eden ayrıntılar, baskı tramıyla etkileşerek moiré oluşturabilir. Daha önce basılmış bir görselin taranması da aynı riski taşır. Kaynak görseli ve tram ayarlarını baskı öncesi birimiyle birlikte kontrol edin.

İnce çizgi ve küçük yazı

Tram renk tonunun yanında ince çizgilere de dokunuyor. Altı puntonun altına inen serifli yazılar düşük lpi'de bulanık; nokta kazancı harfin ince yerlerini dolduracak. Küçük metni bu yüzden tramlı gri yerine siyah tek renk basın.

Tasarım programında tramın görüntüsü

Ekranda renk düz bir alan gibi duruyor; tram programın görüntüleme mantığında saklı, baskıya çıkana kadar noktalar görünmez. Bir tasarımcı yüzde 5 gibi çok açık bir tonu ekranda rahat seçebilir. Baskıda ise bu kadar açık bir tram bazı makinelerde tutmuyor; nokta o kadar küçülünce kağıda hiç binmiyor.

Çok açık tonlardaki noktalar, seçilen kâğıt ve baskı sisteminde kararlı basılamayabilir. Dosyaya sabit bir alt yüzde uygulamadan önce matbaanın doğruladığı ton aralığını öğrenin. Açık geçişleri bu koşullarda alınmış numunede inceleyin.

Bir kutu örneği

Örneğin, kozmetik kutusundaki çok açık bir pembe geçişin başlangıcı baskıda benekli görünebilir. Böyle bir durumda dosyayı rastgele koyulaştırmadan önce makinenin bu kâğıtta kararlı basabildiği tram aralığını kontrol edin. Düzeltilen geçişi yeni numunede onaylayın.

Dijital baskıda tram

Dijital baskıda ton oluşturma yöntemi makineye göre farklılık gösterir. Ofset için hazırlanmış bir dosyayı dijitalde basacaksanız açık geçişleri ve orta tonları yeni makineden alınan numunede kontrol edin.

Deneme baskısı ile eğri çıkarmak

Baskı koşulu değiştiğinde farklı tram yüzdeleri içeren kontrol alanlarıyla deneme baskısı yapılabilir. Kalıptaki nominal değer ile basılı alandan ölçülen değer arasındaki fark, ton tepkisinin değerlendirilmesine yardımcı olur. Telafi ayarlarını bu ölçümle ve kullanılan renk profiliyle birlikte yönetin.

Telafi eğrisini, hazırlandığı baskı koşuluyla birlikte kaydedin. Kâğıt, mürekkep veya başka bir üretim değişkeni değiştiğinde eğrinin geçerliliğini yeniden ölçerek kontrol edin.